Jerebu: PM2.5 lebih halus daripada rambut manusia, guna pelitup muka N95

JEREBU yang menyelubungi persekitaran bukan hanya menjejaskan jarak penglihatan, malah boleh membawa zarah pencemar halus yang memasuki sistem pernafasan tanpa disedari.

Antara zarah yang perlu diberikan perhatian ialah PM2.5, iaitu zarah pencemar udara berdiameter 2.5 mikrometer atau lebih kecil, seperti yang diterangkan menerusi perkongsian Facebook Public Health Malaysia (PHM).

Bagi memahami betapa kecilnya zarah tersebut, diameter sehelai rambut manusia lazimnya sekitar 50 hingga 70 mikrometer, menjadikan PM2.5 jauh lebih halus daripada rambut manusia.

Saiznya yang kecil membolehkan zarah berkenaan menembusi lebih jauh ke dalam paru-paru berbanding zarah yang lebih besar.

Apa beza PM2.5 dengan PM10?

PM10 merujuk kepada zarah yang mempunyai diameter sehingga 10 mikrometer, manakala PM2.5 mempunyai diameter 2.5 mikrometer atau lebih kecil.

Kedua-duanya boleh memasuki sistem pernafasan, tetapi PM2.5 berupaya mencapai bahagian terdalam paru-paru, termasuk alveoli, iaitu kantung udara halus yang berfungsi dalam proses pertukaran gas.

Zarah PM2.5 boleh berasal daripada pelbagai sumber, termasuk asap kebakaran hutan, pembakaran terbuka, asap kenderaan dan pelepasan industri.

Kandungannya pula boleh terdiri daripada campuran jelaga, bahan karbon, sulfat, nitrat, bahan organik dan logam tertentu, bergantung pada punca pencemaran.

Apabila zarah halus ini mendap di dalam paru-paru, ia boleh mencetuskan keradangan serta tekanan oksidatif. Pendedahan kepada PM2.5 juga dikaitkan dengan peningkatan risiko penyakit pernafasan dan kardiovaskular.

Kurangkan aktiviti luar ketika kualiti udara merosot

Ketika jerebu melanda, orang ramai disarankan mengurangkan aktiviti di luar rumah, terutama aktiviti fizikal berat seperti berlari atau bersukan yang menyebabkan kadar pernafasan meningkat.

Pintu dan tingkap juga boleh ditutup ketika udara di luar tercemar bagi mengurangkan kemasukan zarah pencemar ke dalam rumah.

Penggunaan penapis udara berkecekapan tinggi atau HEPA, jika tersedia, boleh membantu mengurangkan zarah halus dalam ruang tertutup.

Sekiranya perlu keluar ketika keadaan udara berasap, pelitup muka N95 yang sesuai dan dipakai dengan kemas boleh membantu menapis zarah halus. Bagaimanapun, pelitup tersebut tidak melindungi pemakainya daripada semua jenis gas pencemar.

Orang ramai juga digalakkan memantau bacaan Indeks Pencemaran Udara (IPU) melalui saluran rasmi Jabatan Alam Sekitar (JAS) dan mematuhi nasihat pihak berkuasa berkaitan aktiviti luar.

Langkah berjaga-jaga perlu diberikan perhatian khusus oleh golongan berisiko, termasuk kanak-kanak, warga emas, ibu hamil serta individu yang mempunyai penyakit jantung atau paru-paru.

Jangan tunggu sehingga jerebu semakin teruk

Pencemaran udara tidak semestinya dapat dinilai berdasarkan keadaan langit atau tahap penglihatan semata-mata kerana zarah halus seperti PM2.5 tidak dapat dilihat dengan mata kasar.

Oleh itu, orang ramai perlu peka terhadap bacaan kualiti udara dan mengurangkan pendedahan apabila tahap pencemaran meningkat.

Memahami perbezaan antara PM2.5 dengan PM10 serta mengamalkan langkah perlindungan yang sesuai dapat membantu mengurangkan risiko kesihatan ketika jerebu.

Walaupun zarah pencemar terlalu kecil untuk dilihat, usaha melindungi diri daripada udara tercemar tidak seharusnya dipandang ringan.

Sumber: Public Health Malaysia